Get widget

Sunday, September 8, 2013

Παιδιά που επαναστατούν? Τουλάχιστον κάνεις κάτι σωστά!!


Διάβασα στην Guardian το παρακάτω άρθρο (Rebelious children?At least you're doing something right) μου έκανε εντύπωση και θέλησα να το μοιραστώ μαζί σας. Με λίγα λόγια, μας εξηγεί γιατί η υπακοή δεν είναι τελικά και ο καλύτερος τρόπος διαπαιδαγώγησης.


2 ιστορίες τράβηξαν την προσοχή μου πρόσφατα. Η μία αφορά μια έρευνα για το πως τα θηλάζοντα βρέφη ανατπύσσουν πιο προκλητική συμπεριφορά (δες εδώ) και η δεύτερη αφορά το γνωστό βιβλίο French Children Don't Throw Food (δες εδώ), το οποίο με απλά λόγια εξηγεί γιατί τα παιδιά των Γάλλων συμπεριφέρονται άψογα και σε εστιατόρια και παντού
(Σ'αυτό το σημείο θα κάνω μια παύση να σας πω μια ιστορία. Η θεία μου ήταν Γαλλίδα. Κουβαλούσε πάντα ένα μικρό μαστίγιο με πολλές μικρές ουρές. Χτυπούσε τα ξαδέρφια μου στο πίσω μέρος των ποδιών τους ακόμα κι αν τολμούσαν να πατήσουν έστω και ένα βήμα εκτός γραμμής. Θυμάμαι να λέει μονίμως την λέξη "arrête" που σημαίνει “σταματήστε” .Αλλά για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, δεν τα είδα να πετούν ποτέ φαγητό)
Τα περισσότερα βιβλία για γονείς πραγματεύονται το πως να κάνουμε τα παιδιά μας να κάνουν τα πράγματα σωστά. Και λέγοντας σωστά, εννοούν με υπακοή. Πότε και πως -εμείς οι ενήλικες- θέλουμε να κάνουν κάτι: να φάνε καλά, να κατουρήσουν στο γιο γιο , να κοιμηθούν καλά (το μεγαλύτερο θέμα!) , να συμπεριφέρονται καλά. Διότι -σύμφωνα πάντα με αυτά τα βιβλία- υπάκουα παιδιά= επιτυχημένοι γονείς, ανυπάκουα παιδιά= αποτυχημένοι (και μάλιστα για κρέμασμα!) γονείς! Αλλά τελικά, ένα υπάκουο παιδί πρέπει να είναι αντικείμενο εορτασμών ή ανησυχίας? Όσο περισσότερο το σκέφτομαι, τόσο περισσότερο ιντριγκάρομαι από τη σκέψη. Όταν λέμε σε κάποιον ότι το παιδί του είναι υπάκουο, συνήθως το λέμε ως κομπλιμέντο. Αλλά υπάκουος ενήλικας? Υπάκουος? Όχι και τόσο ελκυστικό στο άκουσμα,ε? Πως είναι η λέξη που χρησιμοποιούμε? Χαλάκι?
Ο Alfie Kolh, συγγραφέας του βιβλίου “Άνευ όρων γονείς. Από την επιβράβευση και την τιμωρία, στην αγάπη και την αιτία” μας λέει “ Όταν ρωτώ γονείς στην αρχή των διαλέξεών μου, ποιοι είναι οι μακροπρόθεσμοι στόχοι τους για τα παιδιά τους , ακούω λέξεις όπως ηθικό, συμπονετικό , ανεξάρτητο, χαρούμενο κλπ. Κανείς δεν λέει ποτέ χωρίς σκέψη υποχωρητικό.”
Ένα υποχωρητικό παιδί αποτελεί αντικείμενο ανησυχίας” λέει ο Kohn “όταν φτάσει στην εφηβεία. Συχνά παίρνουν τις εντολές τους από άλλους ανθρώπους και πολλές φορές ανάμεσα σε αυτούς εμπεριέχονται και άνθρωποι που ίσως δεν εγκρίνουμε. Και για να το δούμε και από άλλη σκοπιά: τα παιδιά που υπόκεινται στη χειρότερη πίεση, είναι αυτά που οι γονείς τους τα έμαθαν να κάνουν ότι τους λένε.”
Η Alison Roy , παιδοψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια εφήβων στο East Sussex Child and Adolescent Mental Health Services (CAMHS) μας λέει : “ Ένα παιδί θα σπρώξει τα όρια του εάν έχει και αισθάνεται ασφάλεια. Τα παιδιά που έχουν διδαχθεί να πιστεύουν -πάντα σε ένα υγιές επίπεδο- ότι η φωνή τους εισακούεται και έχει έχει αξία, ότι το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να εναντιωθούν και θα κινηθούν νήματα, θα σπρώξουν τα όρια τους. Και αυτό είναι μια πολύ υγιής συμπεριφορά. Υπακοή ? Έμαθαν ότι δεν έχει νόημα να διαφωνήσουν διότι η φωνή τους δεν ακούγεται και η γνώμη τους δεν έχει αξία”
Αυτό που εκλαμβάνουμε ως ανυπακοή στα παιδιά, είναι στην πραγματικότητα φυσική περιέργεια και εξερευνητική μαθησιακή συμπεριφορά.
Μπορείς να απειλήσεις ή να δωροδοκήσεις ένα παιδί να είναι υπάκουο μόνο για λίγο” εξηγεί ο Kohn “αλλά στην ουσία χάνεις την μεγάλη εικόνα και αποτυγχάνεις να επικοινωνήσεις με την κρυμμένη αιτία (γιατί δηλαδή αρνούνται να κάνουν κάτι). Κάτι που μπορεί να είναι θέμα περιβάλλοντος όπως πχ να σέρνεις ένα κουρασμένο παιδί σε μέρη που δεν του είναι οικεία ή ψυχολογικό , όπως ο φόβος για κάτι άλλο. Ένα πολύ υπάκουο παιδί μπορεί να είναι έτσι από ταμπεραμέντο. Ή (το χειρότερο) έχει δημιουργήσει έναν ψεύτικο εαυτό επειδή νιώθουν ότι οι γονείς τους θα το αγαπούν περισσότερο εάν είναι ήσυχο και υπάκουο. Η ανάγκη παρόλα αυτά για αυτονομία δεν εξαφανίζεται επειδή το παιδί φοβάται και κάνει αυτό που του λένε”
Ένα μικρό παιδί , στην πραγματικότητα δεν είναι φτιαγμένο να υπακούει όλη την ώρα , σύμφωνα με την Roy. Αυτό γίνεται διότι οι ανάγκες τους (και οι αντιλήψεις τους) είναι τελείως αντίθετες με των ενηλίκων. Αυτό που εσείς αποκαλείτε “τοίχο” και τον βάψατε μόλις με ένα κουτί μπογιά των 100€, είναι για το 2χρονο ένας μεγάλος κάτασπρος καμβάς για να ζωγραφίσει με ένα έντονο χρώμα. Δεν καταλαβαίνει γιατί το γεμίζετε μπράβο που ζωγράφισε στο χαρτί, αλλά του ουρλιάζετε που έκανε ακριβώς το ίδιο στον τοίχο? Νομίζετε πως είναι μια παγωμένη μέρα και παλεύετε να του βάλετε το ζεστό μάλλινο σκουφί , αλλά το παιδί στην πραγματικότητα δεν κρυώνει και δεν το θέλει. Φανταστείτε να είστε σε σπίτι φίλων και να ρίξετε το ποτό σας και αντί να σας πουν “δεν πειράζει” και να το σκουπίσουν, να αρχίσουν να σας φωνάζουν..
Έχει γίνει μόδα τελευταία η εξημέρωση των παιδιών και ο λόγος φαίνεται να είναι ένας και μοναδικός: ο φόβος δεν αφορά έναν λερωμένο τοίχο , αλλά το που θα οδηγήσει μια τέτοια συμπεριφορά εάν δεν ελεγχθεί. Λες και όλα τα παιδιά περιμένουν να μεγαλώσουν και να εξελιχθούν σε ψυχοπαθείς. Το αγαπημένο μου σχόλιο στη στήλη που διατηρώ είναι “ότι θα μετατραπούν σε τέρατα αν δεν πατήσετε πόδι / δείξετε ποιος είναι το αφεντικό” (sic!
Στη κορυφή της λίστας μου για το τι κάνει έναν γονιό καλό, είναι το κουράγιο να λένε “Έχω ακόμα πολλά να μάθω και πρέπει να ξανασκεφτώ τι κάνω”. Οι γονείς που με ανησυχούν είναι αυτοί που απορρίπτουν τις προκλήσεις που εγώ και άλλοι τους παρέχουμε , απαντώντας μας πως είναι μη ρεαλιστικές ή ιδανικές. Ο Kohn συμβουλεύει να υιοθετήσουμε την προσέγγιση “το δουλεύω” παρά την “κάνω σε” σε ότι αφορά τα παιδιά μας. Με λίγα λόγια, κάτσε και μάθε το παιδί σου, άκου του. “Μίλα λιγότερο, ρώτα περισσότερο”


Τι πιστεύετε εσείς? Σας “ντρόπιασε” ποτέ το παιδί σας με μια κλασσική άρνηση να συνεργαστεί? Μοιραστείτε την εμπειρία σας μαζί μας.
Source: The Guardian

No comments:


Post a Comment